MAANA YA UPENDO NA KUWA NA UPENDO

UPENDO unatofautiana kutoka moyo mmoja na mwingine, unaweza kuwa mzuri au mbaya. Kupenda na kupendwa ni viungo kamili vya furaha katika maisha, lakini inapotokea unampenda mtu asiyekupenda, hali hiyo itakuletea shida katika nafsi yako. Kwani kuwa ndani ya upendo ni sawa na tone la maji baada ya ukame wa miaka mingi.
Kijana Bright anasema kuwa, upendo hauchoshi, upendo ni mwema, hauna husuda, hauwazii mambo yako mwenyewe, hauna hasira ya haraka, hauhesabu makosa, upendo una nguvu kwa mambo yote yaliyofichika, una kuaminiana katika kila jambo, huamini yote na hauna mwisho.
Upendo hauelezeki tangu mwanadamu alipoumbwa, kwa hiyo tunatumia mioyo yetu na akili zetu katika maamuzi. Husababisha kupata hisia na msisimko katika mwili wako umwonapo mtu unayempenda. Katika upendo ni hali ya kawaida kuvutiwa kimaumbile na mwenzako awe mwanamke au mwanamume. Ni hali ya kawaida kwa kuwa suala la mahusiano linaanzia hapo. Upendo una heshima, hukufanya kumsaidia mtu katika hali zote za maisha yake, kumhifadhi kutoka kwa maadui, na kujua kuwa akili ya kila moja kati ya wapendanao ipo hapo kwa asilimia mia moja, kujisikia salama kwake, kujivuna unapokuwa naye, kushirikishana katika matarajio na ndoto za kila mmoja na mambo yote mazuri pamoja na kujihisi kama ni mshindi katika dunia.
Unapompenda rafiki yako hutasita kumwambia ukweli pale anapokosea. Pia kupatana naye pale mnapotofautiana. Ikitokea mmetofautiana kauli, mawazo au jambo lolote, ni vizuri kukaa pamoja na kuangalia chanzo cha tatizo ili muweze kutatua.
Mtu anayesema kuwa anawapenda wengine na kuwajali kuliko kujijali yeye mwenyewe, huo ni upendo. Unampenda mtu na kujaribu kumfanya awe na furaha, pia katika nafsi yako utakuwa na furaha. Upendo unaweza kuelezwa hivyo.
Kijana Julius anasema kuwa, anaamini upendo unaelezeka kwa njia nyingi na pia ana uhakika kuwa kuna aina mbalimbali za upendo unaouhisi kwa mtu. Inapotokea ukashindwa kula au kulala kutokana na mawazo unayomuazia mtu aliye maalumu kwako, ni hakika unakuwa na upendo halisi. Unapokaa kwenye kochi kwa ajili ya kupumzika wakati ukisoma kitabu au kitu kingine chochote na kuangalia chini, unaweza ukawa ukurasa wa kumi wa kitabu chako lakini kwa sababu akili yako inafikiri kuhusu mtu ambaye hujamwona ili kuondoa mawazo hayo unajikuta unarudia rudia kufungua kurasa mbalimbali za kitabu chako, au kama una miadi na huyo mtu unayemuwaza na kama mmeonana kwa mara ya kwanza, usiku huo tumbo lako litakuwa linakusumbua na ghafla utajikuta unaumwa kwa sababu ya hisia za upendo.
Julius anauelezea upendo kuwa ni ile hali ambayo huwezi kusubiri kumwona yule unayempenda kwa mara nyingine na kutafuta njia ya kuwasiliana naye, kama kuondoka nyumbani na kwenda kutafuta kibanda cha kupigia simu au kununua kadi ya simu ilimradi tu usikie sauti ya yule unayempenda kwa mara nyingine tena, na wakati mwingine mnapokuwa wote, unadiriki kumpa kitu chochote cha kula ili uendelee kuwa naye kwa dakika nyingine tano.
Unamwamini kwa moyo wako wote, una kuwa na uhuru naye ukiamini kuwa unaweza kuongea neno lolote mbele yake. Mnakuwepo pale kwa jambo lolote, bila kujali kama ni la kufurahisha au la huzuni. Jambo lingine ni kumshirikisha mambo muhimu ambayo siku moja unaamini itakuwa kumbukumbu ya kushangaza katika maisha yenu.
Kwa maelezo mengine upendo wa kweli ni pale mmoja anapomjali mwingine. Kumfanya mwenzako awe na furaha ni jambo la muhimu, upendo wa kweli unasimama katika usawa na ulinganifu katika jambo lolote linalohitaji uaminifu.
Upendo ni hisia, ambayo haiwezi kuelezeka. uhitaji uvumilivu. Ni mzuri. hauna husuda, haujivuni, haukosi adabu, hauchoki katika kufanya shughuli za kujitegemea. Hauna hasira, hauweki kumbukumbu mbaya. Upendo mara zote unahifadhi, unaamini, unatumaini. Mara zote upendo unahifadhi, unasema ukweli, unaamini na haushindwi.
Nini maana ya upendo na kuwa katika upendo? James anasema hafikirii kama yeyote anaweza kulijibu swali hilo. Bila shaka unaweza kuelezeka lakini kuuelezea vizuri ni vigumu kwa sababu upendo wa kila mmoja ni tofauti na wa mwingine. Upendo ni hisia ambao ni kwa watu wawili wanaohusika wanaelewa, na kama huelewi, yakupasa uendelee kusubiri. Usijaribu kutafuta maana ya kitu ambacho hukielewi. Upendo upo kila mahali, ni kitu kinachotafutwa na kueleweka, hakielezeki.
Kuna baadhi ya vitabu vinaeleza kuwa wasichana hawataki kuwa wajasiri tu, bali kuwa sehemu ya ujasiri huo ambao kwa wapendanao unakuwa na hisia za kuthaminiana. Wasichana wengi wanakuwa na mawazo mazuri ya kile wanachokitaka na inakuwa mara kwa mara.
Lakini inaonekana kwa nadharia kuwa upendo unawafanya wasichana wengi kukubali mabadiliko na mara nyingi wanakuwa imara kujifunza kwa mtu anayetaka kumwongoza, hali hii inakuwa tofauti kwa wanaume. Hali hii inawafanya kubadili kwa haraka tabia mbaya walizokuwa nazo awali na kuwa na uwezo mzuri wa kuishi na waume zao. Inafikiriwa kuwa wasichana wengi au wanawake wanakuwa na maisha ya kuvunjwa moyo kama hawajui njia yoyote, wanajikuta wanalazimika kutafuta njia ya kuwafanya waishi, kusimamia kila kitu katika maisha ya wapendanao, kwa mfano kwa mwanamume ambaye husababisha hali hiyo. Kwa hiyo wanakuwa wakarimu, wanajitoa ili kuwaridhisha wenzi wao, na kuonyesha uthamani wa upendo.
Lilly anasema anafanya kazi ya uuguzi, ambapo miaka yote ameona upendo umekuwa ukihitajika. Kwa mfano, amekuwa akifanya kazi nyumbani kwa mwanamke mwenye miaka 87, ambaye alikuwa haongei ila mara zote anatabasamu kwa kila mtu siku nzima anapokuwa pale. Mume wake, amekuwa mtu wa kelele, huenda mara chache kukaa naye na kwenda naye matembezi. Kutokana na kelele hizo si rahisi kwa mtu kukaa na mwanamke huyo, ila kutokana na upendo ndiyo maana yeye ameweza kukaa naye.
Wakati mwingine kwa wapendanao, busu moja linaondoa migongano iliyokuwepo baina yao. Inavunja kila kitu na kinyongo chochote ulichokuwa nacho, unajikuta katika dakika chache unasahau mahali ulipo, na wewe ni nani. Kwa dakika chache unajihisi vizuri kuliko ulivyowahi kusikia, migongano uliyokuwa nayo huisikii tena, wasiwasi unaoandoka. Kutokana na mguso mmoja wa hisia ulioupata kwenye kichwa chako, utajikuta imara, mwenye furaha kubwa na ya kudumu siku nzima.
Tukutane Alhamisi ijayo.
lcyngowi@yahoo.com www.ngowil.blogspot.com 0713 3314550733 331455

ELEWA JINSI YA KUUKABILI MSONGO

KARIBUNI wapenzi wasomaji katika safu hii tena leo.
Kwa wiki saba mfululizo tulikuwa tukiangalia maana ya msongo wa mawazo, vyanzo vyake, dalili zake na jinsi ya kutatua tatizo hilo linapokukabili.
Leo tumefikia tamati katika mada hii, tutamalizia kwa kujibu swali moja kati ya mengi tuliyotumiwa kwenye safu hii.
Swali hilo ni kwamba, baba mmoja alipatwa na msongo wa mawazo ambao ulimsababishia kupooza, lakini kwa bahati nzuri ametibiwa, anaendelea vizuri. Kwa maelezo ya baba huyo, hali hiyo imempata kutokana na mkewe kumsababishia msongo kwa makusudi, kutokana na kumnyima unyumba, kutotimiza wajibu wake ama kumfanyia jeuri tu.
Anauliza, afanye nini ili kuepuka hali hiyo ambayo inahatarisha uhai wake? Anasema anafikiria kuvunja ndoa lakini anakumbuka athari zake zitaathiri watoto na yeye bado anahitaji msaada kutoka kwa mkewe.
Pole sana ndugu yangu kwa yanayokusibu. Kumbuka hali unayokabiliana nayo wewe si wa kwanza kukutana nayo, ila kinachotakiwa, uwe jasiri katika hali hiyo bila kusahau kumshirikisha Mungu.
Kwani wengi waliochukua uamuzi wa haraka bila kuwashirikisha ndugu, jamaa au rafiki zao wamejikuta wakijutia uamuzi huo.
Vile vile njia nyingine nzuri ni kuzungumza na ndugu, rafiki, kiongozi wa dini au daktari wako juu ya matatizo yanayokusibu. Hali hiyo itakusaidia kupunguza msongo unaokukabili.
Kwa kufanya hivyo itakusaidia, kwani marafiki na familia yako wanaweza wasijue kuwa unakabiliana na kipindi kigumu, watakapoelewa watafanya jitihada za kukusaidia.
Pia si vibaya ukisoma vitabu mbalimbali vinavyoweza kukusaidia, tazama filamu, video na kuhudhuria kozi mbalimbali juu ya hali uliyonayo.
Soma vitabu vizuri vya siasa, literature, jamii, historia pamoja na vitabu vinavyoelezea matatizo mbalimbali ya kijamii.
Lakini waweza kuishi maisha ya kawaida bila kuwaza mambo makubwa, hasira, au hali ya hofu. Usimdharau mke wako pamoja na yote anayokutenda. Atajisikia aibu na kubadilika.
Jitahidi kuwa na uhusiano mzuri wa kirafiki na mke wako, itakuongezea furaha na maisha mazuri katika familia, mke wako na wewe mwenyewe.
Katika kipindi unachokipitia, unaweza tu kujaribu kwa kudhibiti mihemko pamoja na hisia zako. Kitu muhimu ni kukuza ‘hobby’ yako na kutumia muda wako mwingi katika hiyo. Kuwa mbunifu wa kazi kama usanii, muziki, dansi, ushonaji, ufundishaji na kuelekeza nguvu zako zote na vipaji katika mambo hayo.
Hata kama hutaweza kufanya kitu kingine chochote, utaisikia nafsi yako ikikuelekeza katika kazi za jamii. Kuwa na kusudi sahihi na malengo katika maisha yako. Fanya baadhi ya mabadiliko katika aina yako ya maisha uliyozoea kuishi.
Kula vyakula vyenye chumvi kidogo visivyokuwa na joto kali, pamoja na viungo vingi. Kataa kitu chochote kitakachokufanya usisimke au kukupa mhemko. Usitazame picha za x, pamoja na kusoma vitabu vitakavyo kusababishia msisimko katika mwili wako.
Idadi kubwa ya barua zinazoandikwa kwa washauri mbalimbali wa saikolojia katika magazeti ni kutoka kwa wanawake ambao hawapendelei matendo ya kimapenzi wanapokuwa na waume zao, kutokana na mahusiano mapya na watu wengine ambapo kwa sasa wanalipa gharama kwa ajili yao. Wanatafuta muafaka katika mambo magumu wanayopitia, kuwa njia panda katika maamuzi, kuwa na hatia ambayo matokeo yake ni kutokana na mahusiano mapya ya kimapenzi na mtu mwingine.
Wanasaikolojia wanachambua mabadiliko yanayowapata waume zao kuwa katika kadhia na kuhisi uadui, kudhamiria jambo baya, huzuni, wasiwasi au hasira kwa wake zao katika hali iliyofichika katika akili zao. Hisia hizo zinakuwa na mizizi ya siku nyingi, wakati waume zao wamekuwa na uchungu juu ya wake zao, na hali hiyo inakuwa haijawekwa wazi.
Wanawake wengine walio na uhusiano nje ya ndoa zao, wanakuwa hawana ari ya kutenda jambo na waume zao.
Kama mke atakuwa hana hamu na tendo la ndoa, waume zao huanzisha uhusiano mwingine. Katika jamii zetu sheria haziwi kali kwa wanaume kama zinavyokuwa kwa wanawake wanapotoka nje ya ndoa zao.
Kamwe usimdharau mumeo endapo itatokea ongezeko la kazi katika kampuni aliyoko hata kukosa muda wa kuwa na familia yake kama ilivyokuwa awali, anapopatwa na mawazo, udhaifu, ugonjwa au hali yake kubadilika kutokana na ratiba yake ya ofisini kubana, hivyo kushindwa, kuwa na mkewe katika matukio mbalimbali, kumridhisha mkewe kimapenzi, kamwe usithubutu kumdharau kutokana na hali hiyo au umri mkubwa.
Kwa maelezo mengine, mtie moyo mume wako ili aweze kukushirikisha hisia na mawazo yake ili aweze kukufikiria kama rafiki wake wa karibu anayemtegemea katika maisha yake.
Hivyo basi, si vema wala busara kuivunja ndoa yako kutokana na hali ya kukuvunja moyo katika familia yako unayokutana nayo.
Jitahidi kumuenzi mkeo, familia yako na kuiokoa ndoa yako kwa gharama zozote. Kamwe usilipize kisasi kwa mkeo hata kama anakufanyia mambo mabaya ili umuache.
Ijenge familia yako kwa kuwa na muda wa kutosha na watoto wako katika kipindi kigumu unachopitia. Kama ni watoto wenye upeo wataweza kukupa furaha zaidi kwa kujifunza kushirikishana matatizo yanayowakabili na wewe baba kuwaeleza yale matatizo yanayokukabili juu ya kazi na masomo hivyo wote mtatafuta njia nzuri ya kurekebisha mambo.
Ushirika wa baba, mama na watoto katika familia ni muhimu. Unazilinda nyumba nyingi zilizoanza kuweka nyufa.
Tukutane wiki ijayo katika mada mpya.
lcyngowi@yahoo.comwww.ngowil.blogspot.com0713 331455

VITU VINAVYOWEZA KUBADILISHA MSONGO WA MAWAZO

KARIBUNI wapenzi wasomaji katika siku nyingine tena. Leo tunaendelea na mfululizo wetu wa kuangalia jinsi ya kukabiliana na hali ya msongo wa mawazo uliyonayo.
Kwa kuwa kila mmoja wetu ni tofauti na mwenzake, hakuna njia moja ya kuweza kukabili msongo wa mawazo. Hata hivyo, kuna idadi ya vitu mbalimbali ambavyo vinaweza kuondoa mawazo hayo yanayompata mtu. Ambavyo vinaweza kuchukua muda mrefu au muda mfupi, kupunguza msongo unaokukabili.
Kwanza ni vizuri ukajua matatizo yako yanayokukabili. Kama ni kazi yako, uhusiano wako na mtu fulani, au masuala ya kiuchumi yanayokufanya kuwa na mawazo. Pale unapojua uhakika wa tatizo lako, unaweza kufanya kitu cha kukusaidia ili kuondokana nalo.
Tatua matatizo yako kwa kuanza kufikiria jinsi ya kuyapatia muafaka. Utafanya nini kama utakuwa na msongo juu ya hitaji la kazi, au ushauri katika ndoa yako, au unahitaji ushauri wa mtaalamu wa uchumi aweze kukueleza jinsi ya kutumia fedha zako? Nini kitatokea kama hautafanya chochote? Kama utafuta njia za kuondoa tatizo hili, utakuwa na uwezo wa kufanya baadhi ya mabadiliko ya kuondoa mawazo na hali ile ya wasiwasi inayokukabili. Njia hii ndefu ya kupunguza mawazo katika maisha yako kwa kila mmoja, mapema au kwa haraka, itafanikiwa.
Zungumza kuhusu matatizo yako. Utakuta inakusaidia kuzungumza kuhusu msongo wako. Marafiki na familia yako wanaweza wasijue kuwa unakabiliana na kipindi kigumu. Mara watakapoelewa, wanaweza kukusaidia katika njia mbili. Kwanza, kwa kukusikiliza na pili kwa kuangalia uwezekano wa kutatua matatizo yako. Kama utahitaji kuzungumza na mtu mwingine aliye nje ya marafiki na ndugu zako, daktari wa familia yenu anaweza kukusaidia kwa kukuelekeza kwa mshauri wa afya katika masuala ya akili.
Jifunze jinsi ya kutawala msongo. Kuna vitabu vingi vinavyosaidia, filamu, video na kozi mbalimbali ambazo zitakuwezesha kukabiliana na hali uliyonayo. Pia wapo washauri ambao wamebobea katika masuala ya msongo wa mawazo, muulize daktari wako wa familia kwa maelekezo zaidi. Pia kuna kozi katika vyuo vingi vya jumuiya na jinsi ya kutawala msongo unaokukabili, katika jamii inayokuzunguka.
Punguza hali ya wasiwasi inayokukabili. Shughuli mbalimbali unazozifanya zinaweza kuwa msaada mkubwa kwako wa kupunguza msongo. Fanya matembezi, cheza michezo mbalimbali, lima bustani, fanya usafi ndani ya nyumba. Utakuta inakusaidia sana katika kuuweka mwili wako katika hali ya kuchangamka. Pia hali ya kupumua taratibu (kuvuta pumzi kutoka ndani ya tumbo), bila kuruhusu pua zako kuvuta hewa halafu kuitoa pumzi kwa nguvu kupitia mdomoni. Mazoezi mengine ni kujinyosha na kupumzika katika kila kiungo katika mwili wako, kwa kuanzia shingo yako na kuishusha chini.
Kama utakuwa na tabia la kupuuza hali mbalimbali zinazokusababishia msongo, kwa kujiongoza mwenyewe vile unavyotaka, utajikuta huna tatizo la msongo na mwepesi wa kutatua hali hiyo ambayo mwanzoni bila kufahamu ilikusababishia kupata msongo.
Usiruhusu akili yako kushikilia matatizo uliyonayo. Unaweza kuondoa hali hiyo kwa kujishughulisha. Kama unajihusisha na michezo mbalimbali au kazi, unaweza kuipa akili yako mapumziko kutoka kwenye msongo uliokuwa nao. Kutokufikiria matatizo yako kwa muda kunaweza kukupa wepesi katika kutatua hali hiyo kwa mapema.
Jinsi ya kuzuia msongo.
Mara utakapofanikiwa kupunguza hali ya msongo uliyokuwa nayo, ni busara kuangalia njia za kuzuia msongo usijirudie tena. Njia rahisi ya kukabiliana nayo ni kuzuia. Baadhi ya njia nzuri za kufanya hivyo ni:
Kufanya maamuzi. Maamuzi hayo yasikuletee hofu na baadaye msongo.
Epuka kudharau baadhi ya vitu vyako. Unatakiwa kuwa na ratiba yako ya wiki, ambayo itajumuisha shughuli za starehe pia kusikiliza nyimbo mbalimbali.
Ushirikiano. Waachie wengine wafanye shughuli zile uzifanyazo ili kuepuka hali ya kufanya kila shughuli wewe mwenyewe.
Kumbuka, haiwezekani kuwa na maisha yasiyo na msongo. Malengo yako lazima yaepuke kuwa katika daraja la msongo ambapo nguvu yako uliyonayo inanyonywa.
Je, unahitaji msaada zaidi? Kama kuna mtu unayemfahamu na ambaye ameathirika sana kwa msongo wa mawazo, wasiliana na jamii inayokuzunguka kama kikundi cha afya ambacho kitaweza kukusaidia kukutafutia msaada zaidi.
Mara zote jitahidi kuondoa hali hiyo inapokupata. Utafanyaje endapo utakabiliana na hali hiyo? Njia muhimu itakayoweza kukusaidia kuondokana na hali hiyo, ni kujifunza jinsi ya kuidhibiti hali hiyo ambayo inakuja katika changamoto mpya, kwa uzuri au kwa ubaya.
Usijione kama wewe umekamilika katika kila kitu kwani hakuna aliye kamili. Na unapowatarajia wengine kuwa ni bora kuliko wewe, inakuongezea hali ya msongo, kama unahitaji msaada wa kitu chochote omba msaada kwa wengine.
Jitahidi kupata usingizi mzuri. Kuwa na muda mzuri wa kulala, kunaufanya mwili na akili yako kutulia, kuwa na maamuzi thabiti pamoja na kudharau misongo inayokuletea madhara. Kama utakaa muda mrefu usiku bila kulala na unahitajika kuamka asubuhi kuwahi kazini au shuleni, huwezi kupata muda mzuri wa kulala unaotakiwa, hivyo itakuletea athari.
Jifunze kupata muda wa kupumzika. Muda huo uwe unasoma kitabu, unasikiliza muziki, unaangalia luninga au unaoga na kuupumzisha mwili wako baada ya shughuli za siku.
Utunze mwili wako vizuri. Wataalam wanaamini kuwa kupata mazoezi ya kawaida kunasaidia watu kupunguza mawazo. Pamoja na kula vizuri kuwezesha mwili wako kufanya kazi yake vizuri. Kumbuka mwili unahitaji virutubisho mbalimbali. Ingawa vileo au dawa za kulevya zinaelezwa kuwa zinapunguza msongo kwa muda, ukweli ni kwamba zinazidisha tatizo kwa sababu zinaufanya mwili uchoke na kushindwa kufanya kazi yake vizuri.
Mara zote jitahidi kutatua matatizo ya kila siku ambayo unaweza kuyakabili, lakini kuyaepuka kutakusababishia hali ya kujiona unashindwa na hatimaye kuibuka tatizo kubwa zaidi.
Tukutane tena Alhamisi ijayo .
lcyngowi@yahoo.comwww.ngowil.blogspot.com 0713 3314550733 331455

JINSI YA KUPUNGUZA MSONGAMANO WA MAWAZO

KARIBUNI wapenzi wasomaji wetu katika safu hii ya kila Alhamisi. Leo ni mwendelezo wa pale tulipoishia. Tutaangalia njia mbalimbali za kupunguza msongo wa mawazo.
Ili kupunguza msongo wa mawazo unatakiwa kupangilia muda wako kabla ya kuangalia e-mail yako au kusoma meseji kwenye simu yako, kabla hujaruhusu ulimwengu kuingilia himaya ya akili yako au ubongo wako.
Utakapofanikiwa katika hilo simama na jinyooshe au tenga dakika tano za mawasiliano. Bada ya hapo iwapo utakaa chini huenda ukawa umepata eneo la kuanzia.
Usiache kuyapa mambo yako kipaumbele cha kwanza, kwani ni muhimu, kama hutafanya hivyo utajikuta unakabiliwa na ufinyu wa muda. Ukipangilia mambo yako vizuri utajikuta unapata muda wa kuonana na rafiki zako wazuri kila ifikapo mwanzo wa mwezi.
Jipe ruhusa ya kurekebisha uhusiano unaolegalega pamoja na mambo mengine ambayo yanakuumiza.
Fanya yaliyo mazuri na jitahidi kuondokana na mambo ambayo yanakuweka katika hali isiyo nzuri. Hii ni muhimu, kwa sababu tunapofanya kile kilicho kizuri, ufanisi wa kazi utakuwa katika kiwango kizuri pia.
Siku zote iruhusu akili yako kutambua kuwa baadhi ya mawazo mazuri tuwazayo huja pale ambapo hatuna kitu cha kufanya na tunapokuwa tumeruhusu akili kupumzika. Sanaa za wakati huo zimesahaulika.
Mambo yote hayo hugusa mtu fulani na unaweza kuhisi hilo na kujikuta ukitambua kuwa umefanikiwa kwa hilo hivyo utatakiwa kufuata mambo hayo mazuri ili uweze kuwa mtu mwenye furaha na kuwafanya wengine pia wawe watu wa furaha. Ni jambo linaloweza kuwa na madhara fulani iwapo utakuwa mtu mwenye malengo makubwa lakini hutaki kuruhusu akili yako iyafanyie kazi.
“Mara zote baba yangu alinishauiri nifanye yafuatayo aliponiona nina shughuli nyingi.
Aliniambia mwanangu, unatakiwa angalau ule mlo wako kwa wakati na baada ya kula chakula chako cha mchana au usiku, unatakiwa kupata muda wa kuwa peke yako na nafsi yako kwa dakika chache. Sasa kama utakuwa na muda mzuri wa kujiuongoza na kutumia kila sekunde katika maisha yako, unaweza pia kujaribu kusoma baadhi ya vitabu wakati unapata mlo wako.
Bill Gates na watu wengine pia wamekuwa wakifanya biashara kubwa kuliko wewe. Sifikirii kama wanakuwa na shughuli nyingi kama wewe. Na iwapo watakuwa hivyo yawezekana wakawa watu wabunifu ambao wanaibua mawazo ya kibiashara. Iwapo hawaonekani kubanwa zaidi na kupata kipato kikubwa zaidi, basi ujue kuwa wewe si mzuri na makini katika kusimamia na kudhibiti muda wako kwa ufanisi.
Tumia baadhi ya muda kwa jamii, familia, ndugu na marafiki. Unaweza ukapata baadhi ya mawazo ya kibiashara kama ya kuchochea akili yako. Pangilia muda wako. Utajikuta unapata vitu vingi vipya.
Nini cha kufanya unapokuwa na msongo wa mawazo? Hizi ni mbinu za kukuwezesha kuudhibiti msongo wa mawazo kabla ya msongo huo haujakudhibiti. Nitajaribu kukuonyesha njia za ufumbuzi za zamani na zile za kisasa
Mfumo wa ulaji:Ufumbuzi wa zamani:
Chakula kimekuwa ni moja ya wapambanaji wakubwa wa msongo wa mawazo. Baada ya siku iliyojaa kazi nyingi unarudi nyumbani na unajikuta ukiishia kula mikate. “Watu wengi hupendelea kula vyakula vya wanga kwa sababu husaidia mwili kuwa na nafuu na hivyo kupumzika kwa urahisi,” anasema Lisa Dorfman ambaye ni mtaalamu wa chama cha walaji na matokeo ya vyakula nchini Marekani.
Ufumbuzi mpya:
Lakini ipo nji anyingine ya kupambana na msongo wa mawazo mbali na mfumo wa ulaji na unywaji. Waweza kufanya hivi, badala ya kujirundikia mikate, oga maji ya moto au yanayotiririka katika bomba la juu bafuni ‘shower’ na kisha pumzisha misuli na akili yako. Au lala chini na upumue kwa utulivu. Kama utaamua kula, fanya uamuzi huo kwa kudhamiria. Jiulize nafsi yako: Nini matokeo ya jambo hilo? Faida zake? Baada ya kujibu maswali hayo, utajikuta uko katika hali nzuri.
Iwapo umegombana na mwenza wako:
Ufumbuzi wa zamani baada ya mapambano na mwenza wako, unaweza kutoka nje ukaingia katika gari lako na kuondoka maeneo ya nyumbani. Hii inaweza kukusaidia kwa kuruhusu hasira zipoe ana uondokane na mawazo ambayo yangesababishwa na wewe kuona mazingira ambayo mligombana na mwenza wako.
Iwapo huna namna ya kuondoka nyumbani unaweza kuwasha TV yako na kuangalia mambo ambayo yatavuta akili yako kiasi cha kukusahaulisha yaliyotokea na hii huenda ikawa njia nzuri zaidi kuliko hata ile ya kulala.
Ufumbuzi mpya:
Ili kupunguza hisia za msongo wa mawazo unaokulemea, zungumza na rafiki yako wa karibu, andika majarida, fanya matembezi yatakayokuchangamsha, au pata aina nyingine ya mazoezi. Kama akili yako itaanza kufikiri baada ya kuipumzisha, chukua kitabu usome ili kuikimbia hali hiyo.
Iwapo unakabiliwa na madeni:
Kama una uwezo wa kwenda katika masoko ambayo huruhusu kununua kwa mkopo litakuwa jambo zuri zaidi, kwani utapata mahitaji yako na kisha utafikiri jinsi ya kupata pesa za kulipia mahitaji hayo baadaye.
Njia hii ya ununuzi ni nzuri zaidi na hukufanya uwe mtu wa haiba nzuri siku zote na inashauriwa kuwa uitumie hata uwapo na pesa. Mbali na kufanya ununuzi wa kununua kwa mkopo, waweza ukaamua kupangilia ununuzi wa mahitaji yako kwa wingi lakini kwa wakati mmoja.
“Matumizi katika manunuzi ni jambo ambalo litakusaidia kuondokana na msongo iwapo utalipangilia ipasavyo,” anasema Dk. James Roberts, mtafiti wa matumizi ya majumbani kutoka chuo kikuu cha Baylor.
Ufumbuzi mpya:
Iwapo umegundua kuwa kufanya manunuzi ya mahitaji yako hukufanya ujisikie vyema, jaribu kuepuka hali au mazingira ambayo yatakufanya uhitaji kuwa na maamuzi.
Jaribu kufanya jambo jingine kwanza: Inaweza kuendesha baiskeli au pikipiki au hata fanya mazoezi ya kukimbia kwa muda mfupi. Afya ya ubongo inaweza kukusaidi namna ya kushughulika na tabia zako. Na unaweza kuonana na washauri wa masuala ya kifedha ili uweze kudhibiti mfumo wako wa kifedha.
Tukutane wiki ijayo
lcyngowi@yahoo.comwww.ngowil.blogspot.com0713 3314550733 331455

MABADILIKO YA KIMAUMBILE NA MSONGO WA MAWAZO

Karibu mpenzi msomaji wa safu hii. Leo tutakaangalia jinsi ya kumsaidia mtoto, mambo yanayokupata, hali za kimaumbile na kihisia unazokabiliana nazo uwapo na msongo wa mawazo. Endelea nami pale ulipoishia wiki iliyopita.
UNAWEZA kumsaidia mtoto wako aweze kukabiliana na msongo wa mawazo kwa kuongea naye juu ya mambo yanayoweza kusababisha hali hiyo, ili aweze kuelewa. Ninaamini kuwa kwa pamoja, mnaweza mkapata baadhi ya njia zitakazoleta ufumbuzi kwake.
Baadhi ya majukumu anayokabiliana nayo mtoto, yanaweza kupunguzwa baada ya kutoka shuleni, pia ni vizuri kama atatumia muda wake mwingi kuzungumza na wazazi au walimu wake. Pia awe anafanya mazoezi ya viungo kama kwa kucheza michezo mbalimbali, au unaweza kupanga safari na kwenda.
Pia unaweza kumsaidia mtoto wako kwa kumwandalia kwenda kwenye warsha au mafunzo ambayo yatamwezesha kukabiliana na hali hiyo. Pia umpe uhuru aweze kujua muda atakaoweza kumwona daktari kwa ajili ya kuzungumza naye juu ya hali hiyo.
Kumbuka baadhi ya misongo ni hali ya kawaida, hivyo mwache mtoto wako aelewe kuwa si jambo la ajabu kuwa na hasira, kushtuka, upweke, au hali ya wasiwasi. Mwache ajue kuwa watu wengine nao wanapatwa hali kama hiyo siyo yeye peke yake.
Jinsi ya kushughulika na mtoto aliyepatwa na msongo wa mawazo Wakati watoto wanapatwa na shida katika kuzungumzia hali hiyo, itasaidia utakapozungumza na mtoto wako kuhusu mambo yako mwenyewe yanayokushughulisha. Hii itamsaidia kuona kuwa uko tayari kuzungumza naye kuhusu mambo yako unayokabiliana nayo, hali hiyo itamwezesha naye kujihisi utayari wa kuzungumza nawe jambo lolote linalomtatiza.
Kama mtoto wako ataendelea kuwa na hofu na kushindwa kuzungumza nawe kama mzazi wake, njia nyingine ya kumsaidia ni kumtafutia mshauri mwingine au daktari aliyebobea katika masuala hayo na kuzungumza naye.
Wazazi wengi wana uwezo wa kujua mawazo yanayowapata watoto wao, ikiwamo wakati wanaposoma na kukosa muda wa kupumzika. Mzazi kama utashindwa kukabiliana na hali inayomsumbua mtoto wako baada ya kufanya jitihada mbalimbali, mwone daktari wa mtoto wako, zungumza na washauri pamoja na walimu pale mtoto wako anaposoma. Baada ya kuzungumza nao, watakuwezesha kujua ukutane na mtaalamu gani ili aweze kumsaidia mtoto wako.
Tukiachana na jinsi ya kumsaidia mtoto wako ili aweze kukabiliana na msongo anaokuwa nao, pia kuna mabadiliko mbalimbali ya kimaumbile kwa mtu mwingine yeyote anapokuwa na msongo wa mawazo.
Mwitikio wa kimaumbile katika hisia kali uliumbwa ili kuweza kutuokoa katika siku zile ambazo watu waliishi katika mapango. Kwa mtu wa Zama za mawe, mwitikio wa kimaumbile uliojulikana kama ‘ruka au pigana’ ulimwandaa kwa ajili ya jambo lolote.
Mwitikio huo ulikuwa ni muhimu sana kwa matukio yaliyokuwa yakitokea mara chache pale alipokuwa akikimbizwa na wanyama wakali kama vile chui au alipokuwa akifanya mawindo kwa ajili ya chakula. Kwa sasa baada ya mamilioni ya miaka kuwa yamepita, bado mwitikio huo una visababisho sawa na vile vya wakati ule, lakini ni matokeo ya mibinyo tunayokumbana nayo katika maisha ya kila siku.
Ni kitu gani kinachotokea katika miili yetu tunapokuwa na msongo wa mawazo? Tunajikuta tunapatwa na shinikizo la damu, tunapumua kwa nguvu, masikio, macho na pua zetu zinakuwa na tahadhari mara zote. Mabadiliko haya ni matokeo ya kemikali zinazokwenda kwenye damu na kusababisha msongo kutokea.
Wakati unapoendelea kuwa na mawazo kwa muda mrefu, au yanapotokea mara kwa mara na kwa wakati mbaya inachangia kuwepo kwa hisia mbaya. Mwanadamu anapata onyo la kutoka kwenye ubongo ambalo linamwambia acha na upumzike.
Wakati tunapokataa kuchukua ushauri kutoka kwenye ubongo, inatuletea matatizo katika miili yetu. Hali hii inatofautiana kati ya mtu na mtu.
Ni jinsi gani mwonekano wako unavyoathirika?Baadhi ya watu wanaonekana kuishi katika maisha yenye mambo mengi ya kimitindo. Wengine wanaonekana kuwa na misongo kwa kiwango kidogo. Wote tuko kipekee kutokana na jinsi tunavyoshughulikia msongo. Kwa hakika msongo hautokani tu na yale yanayotusibu, lakini pia hutegemeana na jinsi tunavyofikiri.
Wanasaikolojia wanasema kuwa haiba tofauti hutenda tofauti na kukabiliana na msongo kwa njia tofauti. Kundi A la haiba ni wale ambao huwa na haraka katika mambo fulani, washindani na walio makini na hao ni wepesi wa kukumbwa na msongo. Kundi B la haiba ni wale ambao hawaonekani kujali sana, huchukulia kila jambo kama la kawaida tu hata kama ni kubwa kiasi gani. Hawa ni rahisi kukabiliana na msongo.
Kwa upande mwingine tuangalie tabia za kimaumbile katika msongo wa mawazo. Tabia hizo husababisha mtu kuogopa sana hadi kusababisha maumivu ya tumbo, kukosa hamu ya kula, kupatwa na maumivu ya kifua, kuharisha, kukondesha watoto, kukauka midomo, kutoka mkojo mara kwa mara, kuumwa kichwa, chakula kutokusagika vizuri tumboni, kukaza kwa misuli, kuwa na tahadhari ya mara kwa mara, mapigo ya moyo kupiga kwa nguvu bila kutegemea, kutopata usingizi, kutoka jasho jingi na kupatwa na maumivu yasiyoelezeka.
Tabia za kihisia unapokuwa na msongo wa mawazo. Mtu hujikuta kuwa na mabadiliko makubwa ambayo huchangia kuongezeka kwa wasiwasi, kero na kuwa na hali ya kutoeleweka. Hujikuta mambo madogo madogo yamkasirisha mara kwa mara na kumfanya ashindwe kuwa mstahamilivu.
Kwa mfano, ukweli ni kwamba watoto wanataka kucheza mchezo kwenye luninga, na wakati huo ndiyo kwanza umerudi nyumbani kutoka kazini, na unachotaka kukifanya ni kukaa na kunywa kinywaji chako huku ukiangalia luninga, kutokana na hali uliyonayo inakukusukuma kuwaondoa watoto wako na kukaa mwenyewe.
Pia kunakuwa na mabadiliko ya kutokuwa na hamu ya kula na wakati mwingine uzito kupungua. Baadhi ya watu wanakosa hamu ya kula, wengine wanakula kawaida. Uwezo wako wa kuendana na mazingira ya kazini na nyumbani unaweza kuwa tofauti, na unaweza kujikuta kuwa huwezi kulipa Ankara zinazokukabili lakini mambo huwa mabaya zaidi pale ambapo unakuta simu yako imekatwa kutokana na deni, ubongo wako unakuwa unawaza mambo tofauti na kukuongezea msongo. Unaanza kuvuta sigara au kunywa pombe au vyote kwa pamoja, hali ambayo unafikiri inakupunguzia mawazo, unapokuwa unakosa usingizi usiku.
Hali ya kihisia inayokupata unapokuwa na msongo wa mawazo. Unakuwa na hali ya kuhangaika au sononeko, unajikuta huwezi kufanya maamuzi, siku zote anakuwa na hofu au hali ya kutishika, hofu ya kutokea kuzimia au kuanguka, kusikia hali ya kupatwa na shinikizo la damu, kuhisi ubongo umekauka, kuhisi wasiwasi na kushindwa kupumzika, kuhisi kutoelewana na watu, kupatwa na msukumo wa kutaka kukimbia au kujificha, kuongeza majonzi pamoja na kuwa katika hali ya kutokutulia, na kutokuwa na uwezo wa kuwa makini na jambo.
Tukutane wiki ijayo.
lcyngowi@yahoo.com0713 331455/0733 331455